Page 51 - Public Health AUG65
P. 51
การสาธารณสุขปฐมภูมิ
รัชสมัยของรัชกาลที่ ๖ (ครองราชย์ พ.ศ. ๒๔๕๓-๒๔๖๘) มี
พระราชบัญญัติลักษณะการปกครองท้องถิ่น (๑๗ กรกฎาคม พ.ศ.
๒๔๕๗) บังคับใช้ทั่วประเทศ โดยให้กำนันหรือผู้ใหญ่บ้าน ประชุม
คัดเลือกราษฎรในตำบล ผู้มีความรู้ทางแพทย์แผนโบราณ หรือแผน
ตะวันตก มาเป็นแพทย์ประจำตำบลได้ ๑ คน ทำหน้าที่ป้องกันความ
เจ็บไข้ของราษฎรในตำบลนั้น ปลูกฝี รายงานโรค สังกัดกับแพทย์
ประจำเมือง นับเป็นการสาธารณสุขแบบปฐมภูมิในโครงสร้างของ
1
การปกครองแบบเทศาภิบาล ซึ่งขณะนั้นกรมสาธารณสุข อยู่สังกัด
กระทรวงมหาดไทย
ปี พ.ศ. ๒๔๖๕ หม่อมเจ้าสกลวรรณากร วรวรรณ อธิบดีกรม
็
สาธารณสุข ในขณะนั้นทูลเกล้าฯ ถวายรายงานแด่พระบาทสมเดจ
พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งเป็นรายงานที่เกี่ยวข้องกับงานต่างๆ
ของกรมสาธารณสุขที่สมบูรณ์ฉบับแรก เป็นรากฐานสำคัญของการ
สาธารณสุข เช่นเดียวกับประเทศตะวันตก รายงานนี้ประกอบด้วย
เรื่องต่างๆ ดังต่อไปนี้
่
1 หม่อมเจ้าสกลวรรณ วรวรรณ เป็นผู้คิดและบัญญัติคำวา “เทศบาล” (municipality)
เมื่อปี พ.ศ. ๒๔๗๒ หมายถึงระบบการบริหารงานท้องถิ่นที่มีความเป็นอิสระและ
บริหารจัดการตนเองในการให้บริการพื้นฐานแก่คนในท้องถิ่น
๔๙
